راهنمای کامل انتخاب پستانک نوزاد؛ چه پستانکی برای کودک شما مناسبتر است؟ rahnamaye-entekhab-pestoonak-nozad
راهنمای کامل انتخاب پستانک نوزاد؛ چه پستانکی برای کودک شما مناسبتر است؟ rahnamaye-entekhab-pestoonak-nozad
جمعه، ۲ مرداد ۱۴۰۵
پستانک یکی از پرکاربردترین وسایل نوزاد است و برای بسیاری از والدین به ابزاری کاربردی برای آرام کردن کودک تبدیل میشود. با این حال، انتخاب یک پستانک مناسب تنها به ظاهر یا برند آن محدود نمیشود. تفاوت در جنس سری، طراحی ارتودنسی، اندازه، سیستم تهویه، کیفیت ساخت و سن مناسب استفاده باعث شده است که هنگام خرید، والدین با گزینههای متنوعی روبهرو شوند و انتخاب بهترین مدل برای نوزاد کمی دشوار باشد.
استفاده صحیح از پستانک میتواند به آرامش نوزاد، خواب راحتتر و کاهش نیاز به مکیدن انگشت کمک کند. از طرف دیگر، انتخاب نادرست یا استفاده طولانیمدت از پستانک نامناسب ممکن است مشکلاتی مانند اختلال در شیردهی، آسیب به رشد طبیعی فک و دندان یا وابستگی بیش از حد را به همراه داشته باشد. به همین دلیل آشنایی با ویژگیهای یک پستانک استاندارد، پیش از خرید اهمیت زیادی دارد.
امروزه انواع مختلفی از پستانکها با طراحیها و جنسهای متفاوت در بازار وجود دارند؛ از پستانکهای سیلیکونی و لاتکس گرفته تا مدلهای ارتودنسی، شبتاب و فوقسبک. هر یک از این مدلها برای گروه سنی و شرایط خاصی طراحی شدهاند و شناخت تفاوتهای آنها به والدین کمک میکند انتخابی آگاهانه و متناسب با نیاز کودک خود داشته باشند.
در این راهنمای جامع، به بررسی مزایا و معایب استفاده از پستانک، انواع پستانک نوزاد، زمان مناسب شروع استفاده، نحوه انتخاب سایز، نکات مهم هنگام خرید، اشتباهات رایج والدین و پاسخ به سوالات متداول میپردازیم. اگر قصد خرید یک پستانک باکیفیت و ایمن برای نوزاد خود را دارید، مطالعه این مقاله به شما کمک میکند با اطمینان بیشتری بهترین گزینه را انتخاب کنید.
پستانک یکی از وسایلی است که در صورت استفاده صحیح و انتخاب مدل مناسب، میتواند به آرامش و راحتی نوزاد کمک کند. البته استفاده از پستانک باید متناسب با سن کودک و طبق توصیه پزشک یا متخصص اطفال باشد. مهمترین مزایای پستانک عبارتاند از:
آرام کردن نوزاد
مکیدن یک نیاز طبیعی و غریزی در نوزادان است. بسیاری از نوزادان حتی زمانی که گرسنه نیستند نیز برای آرامش، تمایل به مکیدن دارند. پستانک میتواند این نیاز را برطرف کرده و به کاهش بیقراری، گریه و استرس نوزاد کمک کند. به همین دلیل بسیاری از والدین از پستانک در زمان خواب، هنگام خروج از منزل یا در شرایطی که کودک بیقرار است استفاده میکنند.
کمک به خواب راحتتر
برخی نوزادان با مکیدن پستانک سریعتر آرام میشوند و راحتتر به خواب میروند. مکیدن میتواند احساس امنیت و آرامش ایجاد کند و باعث شود کودک خواب عمیقتر و منظمتری داشته باشد. البته اگر پستانک هنگام خواب از دهان نوزاد خارج شود، معمولاً نیازی به قرار دادن مجدد آن نیست.
کاهش نیاز به مکیدن انگشت
یکی از مزیتهای مهم پستانک این است که میتواند جایگزین مکیدن انگشت شود. برخلاف انگشت که همیشه در دسترس کودک است و ترک این عادت در سنین بالاتر دشوارتر خواهد بود، استفاده از پستانک را میتوان در زمان مناسب و بهتدریج قطع کرد. به همین دلیل بسیاری از متخصصان، در صورت نیاز، پستانک را گزینه قابلکنترلتری نسبت به مکیدن انگشت میدانند.
کمک به آرامش هنگام واکسیناسیون و اقدامات پزشکی
تحقیقات نشان دادهاند که مکیدن پستانک در برخی نوزادان میتواند هنگام واکسیناسیون، خونگیری یا سایر اقدامات پزشکی باعث کاهش استرس و آرامش بیشتر شود. در نوزادان کوچک، استفاده همزمان از پستانک و روشهای تسکین توصیهشده توسط پزشک، مانند تماس پوست با پوست یا محلول قندی در شرایط خاص، میتواند تجربهای آرامتر برای کودک ایجاد کند.
کاهش خطر سندرم مرگ ناگهانی نوزاد (SIDS)
برخی مطالعات و توصیههای انجمنهای پزشکی، از جمله آکادمی اطفال آمریکا، نشان میدهند که استفاده از پستانک هنگام خواب ممکن است با کاهش خطر سندرم مرگ ناگهانی نوزاد (SIDS) همراه باشد. البته این توصیه به معنای اجبار در استفاده از پستانک نیست و تنها یکی از اقدامات کمکی در کنار رعایت اصول خواب ایمن مانند خواباندن نوزاد به پشت، استفاده از تشک استاندارد و حذف بالش و وسایل اضافی از تخت محسوب میشود. اگر نوزاد از پستانک استفاده نمیکند، نباید او را مجبور به استفاده از آن کرد.
در مجموع، پستانک در صورت استفاده صحیح، انتخاب اندازه مناسب و رعایت بهداشت، میتواند وسیلهای کاربردی برای افزایش آرامش و آسایش نوزاد باشد. با این حال، مهم است که از وابستگی بیش از حد به پستانک جلوگیری شود و در زمان مناسب، بهتدریج استفاده از آن کاهش یابد.
از چه زمانی میتوان به نوزاد پستانک داد؟
یکی از رایجترین سوالات والدین این است که بهترین زمان برای شروع استفاده از پستانک چه زمانی است؟ پاسخ این سؤال به نوع تغذیه نوزاد، وضعیت شیردهی و توصیه پزشک بستگی دارد. استفاده زودهنگام یا نادرست از پستانک ممکن است در برخی شرایط باعث اختلال در شیردهی شود، در حالی که استفاده در زمان مناسب میتواند به آرامش و خواب بهتر نوزاد کمک کند.
نوزادانی که از شیر مادر تغذیه میکنند
اگر نوزاد با شیر مادر تغذیه میشود، بیشتر متخصصان توصیه میکنند تا زمانی که شیردهی بهخوبی برقرار نشده است، از دادن پستانک خودداری شود. معمولاً این زمان حدود ۳ تا ۴ هفته اول پس از تولد است، هرچند ممکن است بسته به شرایط مادر و نوزاد کمی متفاوت باشد.
در هفتههای ابتدایی، نوزاد در حال یادگیری نحوه صحیح مکیدن سینه است و مادر نیز در حال تنظیم میزان تولید شیر است. استفاده زودهنگام از پستانک در برخی نوزادان ممکن است باعث کاهش دفعات شیر خوردن یا ایجاد سردرگمی بین مکیدن سینه و پستانک شود. بنابراین بهتر است ابتدا شیردهی کاملاً تثبیت شود و سپس در صورت نیاز از پستانک استفاده گردد.
نوزادانی که از شیرخشک تغذیه میکنند
در نوزادانی که با شیرخشک تغذیه میشوند، معمولاً محدودیت زمانی خاصی برای استفاده از پستانک وجود ندارد و در صورت نیاز میتوان از روزهای ابتدایی پس از تولد نیز از آن استفاده کرد. البته همچنان باید مطمئن شوید که نوزاد گرسنه نیست و نیاز اصلی او برطرف شده است؛ زیرا پستانک نباید جایگزین تغذیه شود.
زمان مناسب بعد از تثبیت شیردهی
پس از اینکه شیردهی بهخوبی برقرار شد و نوزاد بهدرستی از سینه مادر تغذیه کرد، استفاده از پستانک معمولاً مشکلی ایجاد نمیکند. در این مرحله، پستانک میتواند برای آرام کردن نوزاد، کمک به خواب و کاهش بیقراری مفید باشد.
نکته مهم این است که اگر نوزاد گرسنه است یا زمان وعده شیردهی فرا رسیده، ابتدا باید تغذیه انجام شود و سپس در صورت نیاز از پستانک استفاده شود.
در چه مواردی نباید از پستانک استفاده کرد؟
اگرچه پستانک در بسیاری از شرایط مفید است، اما همیشه بهترین انتخاب نیست. در موارد زیر بهتر است از استفاده از آن خودداری کنید یا ابتدا با پزشک مشورت نمایید:
زمانی که شیردهی هنوز تثبیت نشده است.
اگر نوزاد بهخوبی وزن نمیگیرد یا در شیر خوردن مشکل دارد.
زمانی که کودک گرسنه است و به تغذیه نیاز دارد.
اگر پستانک ترکخورده، پاره یا فرسوده شده است.
در صورت ابتلا به عفونتهای دهان یا بیماریهایی که پزشک استفاده از پستانک را محدود کرده باشد.
زمانی که کودک به خواب رفته و پستانک از دهانش خارج شده است؛ نیازی نیست آن را دوباره در دهان نوزاد قرار دهید.
در نهایت، مهمترین نکته این است که پستانک وسیلهای برای آرامش نوزاد است، نه جایگزینی برای تغذیه، آغوش والدین یا رسیدگی به نیازهای اصلی کودک. با انتخاب زمان مناسب و استفاده صحیح، میتوان از مزایای آن بهرهمند شد و احتمال بروز مشکلات را به حداقل رساند.
جنس سری پستانک یکی از مهمترین عواملی است که هنگام خرید باید به آن توجه کنید. امروزه بیشتر پستانکهای موجود در بازار با دو جنس اصلی سیلیکونی و لاتکس تولید میشوند. هر کدام از این جنسها ویژگیها، مزایا و معایب خاص خود را دارند و انتخاب بهترین گزینه به سن نوزاد، قدرت مکیدن، حساسیتهای احتمالی و ترجیح والدین بستگی دارد.
پستانک سیلیکونی از سیلیکون پزشکی (Medical Grade Silicone) ساخته میشود و به دلیل دوام بالا و بهداشتی بودن، یکی از محبوبترین گزینهها برای نوزادان است. بیشتر برندهای معتبر مانند Philips Avent، Dr. Brown’s، Tommee Tippee و بسیاری از برندهای دیگر از این جنس در محصولات خود استفاده میکنند.
مزایا
بسیار بهداشتی و مقاوم در برابر رشد باکتریها
بدون بو و بدون طعم، بنابراین طعم شیر را تغییر نمیدهد.
مقاومت بالا در برابر حرارت و قابل استریل کردن با آب جوش یا دستگاه استریل.
دوام بیشتر نسبت به لاتکس و دیرتر فرسوده میشود.
مناسب برای نوزادانی که دندان درآوردهاند، زیرا دیرتر آسیب میبیند.
فاقد مواد مضر مانند BPA در محصولات استاندارد.
معایب
نسبت به لاتکس انعطافپذیری کمتری دارد.
برخی نوزادان به دلیل سفتتر بودن سری، آن را کمتر میپذیرند.
در صورت ایجاد ترک یا پارگی باید فوراً تعویض شود.
لاتکس از لاستیک طبیعی تهیه میشود و نسبت به سیلیکون نرمتر و انعطافپذیرتر است. به همین دلیل بعضی نوزادان، بهویژه در ماههای اول زندگی، مکیدن آن را راحتتر میدانند.
مزایا
بسیار نرم و انعطافپذیر
حس طبیعیتر هنگام مکیدن
مناسب برای نوزادانی که مکیدن قوی ندارند یا سیلیکون را نمیپذیرند.
فشار کمتری به لثه وارد میکند.
معایب
دوام کمتری نسبت به سیلیکون دارد و سریعتر فرسوده میشود.
در برابر حرارت بالا مقاومت کمتری دارد.
ممکن است با گذشت زمان تغییر رنگ یا بو پیدا کند.
برخی نوزادان ممکن است به لاتکس حساسیت داشته باشند.
نیاز به تعویض در فواصل کوتاهتر دارد.
پستانک سیلیکونی یا لاتکس؛ کدام بهتر است؟
اگر به دنبال دوام بیشتر، بهداشت بالاتر و استریل کردن آسان هستید، پستانک سیلیکونی انتخاب مناسبتری است و به همین دلیل بیشتر پزشکان و برندهای معتبر آن را پیشنهاد میکنند.
اما اگر نوزاد شما سریهای نرمتر را ترجیح میدهد یا در پذیرش پستانک سیلیکونی مشکل دارد، پستانک لاتکس میتواند گزینه راحتتری باشد؛ البته باید آن را زودتر تعویض کنید و مرتب از نظر فرسودگی بررسی نمایید.
در نهایت، مهمتر از جنس پستانک، استاندارد بودن محصول، انتخاب سایز مناسب و تعویض بهموقع آن است. توصیه میشود پستانک را هر ۴ تا ۸ هفته (یا در صورت مشاهده هرگونه پارگی، تغییر رنگ یا تغییر شکل) تعویض کنید تا سلامت و ایمنی نوزاد حفظ شود.
پستانک ارتودنسی به گونهای طراحی شده است که سری آن حالت بادامی داشته باشد. این طراحی باعث میشود هنگام مکیدن، فشار بهطور یکنواخت روی کام، زبان و لثه نوزاد توزیع شود و فضای کافی برای حرکت طبیعی زبان فراهم گردد. به همین دلیل، بسیاری از دندانپزشکان کودکان استفاده از این نوع پستانک را برای استفاده روزانه و طولانیمدت مناسبتر میدانند.
مزایا
طراحی متناسب با فرم طبیعی دهان، کام و زبان نوزاد
کمک به رشد صحیح فک و دندانها
کاهش فشار روی لثه و دندانهای در حال رشد
احتمال کمتر ایجاد ناهنجاریهای دهان و دندان در استفاده طولانیمدت
هماهنگی بیشتر با مکیدن طبیعی نوزاد
مناسب برای استفاده روزانه در صورت انتخاب سایز مناسب
معایب
قیمت آن معمولاً بیشتر از مدلهای معمولی است.
برخی نوزادان در روزهای اول ممکن است به دلیل فرم متفاوت سری، آن را نپذیرند.
انتخاب سایز مناسب اهمیت بیشتری دارد.
مانند هر پستانک دیگری، استفاده بیش از حد و طولانیمدت میتواند باعث وابستگی کودک شود.
پستانک معمولی
پستانک معمولی دارای سری کاملاً گرد و کروی است و یکی از قدیمیترین مدلهای پستانک محسوب میشود. این مدل طراحی سادهای دارد و برخی نوزادان به دلیل شکل کلاسیک آن، راحتتر آن را میپذیرند.
مزایا
طراحی ساده و کلاسیک
پذیرش راحتتر توسط برخی نوزادان
معمولاً قیمت مناسبتری نسبت به مدلهای ارتودنسی دارد.
برای استفاده کوتاهمدت گزینه مناسبی است.
معایب
سری گرد فشار را بهصورت یکنواخت روی کام و زبان توزیع نمیکند.
در استفاده طولانیمدت ممکن است فشار بیشتری به فک و دندانها وارد کند.
با فرم طبیعی دهان هماهنگی کمتری نسبت به مدل ارتودنسی دارد.
برای نوزادانی که مدت زیادی از پستانک استفاده میکنند، معمولاً انتخاب ایدهآلی نیست.
تفاوت پستانک معمولی با ارتودنسی
مهمترین تفاوت این دو مدل در شکل سری پستانک است.
پستانک ارتودنسی دارای سری بادامی است، در حالی که پستانک معمولی سری کاملاً گرد و کروی دارد.
مدل ارتودنسی به گونهای طراحی شده که فشار را بهتر روی کام، زبان و لثه توزیع کرده و فضای بیشتری برای حرکت طبیعی زبان ایجاد کند.
مدل معمولی چنین طراحی تخصصی ندارد و در استفاده طولانیمدت ممکن است فشار بیشتری به ساختار دهان وارد کند.
اگر نوزاد قرار است برای مدت نسبتاً طولانی از پستانک استفاده کند، پستانک ارتودنسی انتخاب مناسبتری محسوب میشود.
اگرچه برخی نوزادان مدل گرد را راحتتر میپذیرند، اما از نظر طراحی و حمایت از رشد طبیعی دهان و فک، پستانک ارتودنسی گزینه پیشرفتهتر و استانداردتری است.
نکته: صرفنظر از نوع پستانک، انتخاب سایز مناسب سن نوزاد، کیفیت ساخت، تعویض منظم پستانک و محدود کردن مدت استفاده مهمترین عوامل برای حفظ سلامت دهان و دندان کودک هستند.
چگونه سایز مناسب پستانک را انتخاب کنیم؟
انتخاب سایز مناسب پستانک فقط به سن کودک محدود نمیشود؛ اندازه و سفتی سری، ابعاد محافظ پستانک و مرحله رشد دهان و فک نوزاد نیز اهمیت دارند. شرکتهای مختلف ممکن است بازههای سنی متفاوتی مانند ۰ تا ۳ ماه، ۰ تا ۶ ماه، ۶ تا ۱۸ ماه یا ۱۸ ماه به بالا داشته باشند؛ بنابراین همیشه اول بازه سنی درجشده روی بستهبندی همان محصول را بررسی کنید. برای نمونه، بعضی مدلهای Philips Avent در سه گروه ۰ تا ۶ ماه، ۶ تا ۱۸ ماه و ۱۸ ماه به بالا عرضه میشوند، درحالیکه برندهای دیگر ممکن است تقسیمبندی متفاوتی داشته باشند.
توجه به راهنمای سنی اهمیت دارد؛ چون در سایزهای مختلف، اندازه محافظ و همچنین ابعاد، فرم و میزان سفتی سری پستانک تغییر میکند. استفاده از پستانک متناسب با سن، مکیدن را برای کودک راحتتر و ایمنتر میکند.
پستانک مناسب صفر تا شش ماه
پستانکهای مخصوص تولد تا ششماهگی برای دهان کوچک و لثههای حساس نوزاد طراحی میشوند. سری این مدلها معمولاً کوچکتر و نرمتر است و محافظ جلویی آن نیز ابعادی متناسب با صورت نوزاد دارد.
ویژگیهای مناسب این سن
سری کوچک، نرم و سبک
محافظ متناسب با صورت نوزاد
سوراخهای تهویه برای جریان هوا و کاهش تماس رطوبت با پوست
طراحی یکتکه یا اتصالات کاملاً ایمن
جنس استاندارد و فاقد BPA
امکان شستوشو و استریلکردن آسان
برای نوزاد تازهمتولدشده حتماً به عبارتهایی مانند 0–3m، 0–6m یا Newborn روی بستهبندی توجه کنید. مدلهای مخصوص نوزاد معمولاً نرمتر و سبکتر از سایزهای بالاتر هستند.
چرا نباید از سایز بزرگتر استفاده کرد؟
سری بزرگ یا سفت ممکن است برای دهان نوزاد ناراحتکننده باشد، باعث پسزدن پستانک شود یا مکیدن طبیعی را دشوار کند. همچنین محافظ پستانک باید بهاندازهای بزرگ باشد که امکان ورود کامل آن به دهان وجود نداشته باشد؛ راهنمای آکادمی اطفال آمریکا نیز بر انتخاب مدل مناسب و محافظ با اندازه ایمن تأکید میکند.
نکته درباره نوزادان شیرمادرخوار
اگر نوزاد با شیر مادر تغذیه میشود، معمولاً بهتر است تا تثبیت شیردهی، حدود سه تا چهار هفته، برای شروع استفاده از پستانک صبر شود؛ مگر اینکه پزشک یا مشاور شیردهی توصیه دیگری داشته باشد.
پستانک مناسب شش تا هجده ماه
از حدود ششماهگی، دهان و فک کودک رشد کرده و قدرت مکیدن او بیشتر میشود. به همین دلیل پستانکهای ۶ تا ۱۸ ماه معمولاً سری بزرگتر و کمی مقاومتری نسبت به مدلهای نوزادی دارند.
ویژگیهای مناسب این دوره
سری متناسب با رشد دهان و کام کودک
مقاومت بیشتر در برابر مکیدن قوی
محافظ بزرگتر و دارای تهویه مناسب
جنس بادوام برای دوره شروع دنداندرآوردن
دسته یا حلقهای که گرفتن و جابهجایی آن آسان باشد
در این سن، کودک ممکن است پستانک را گاز بگیرد؛ بنابراین پیش از هر بار استفاده، سری و محل اتصال آن را از نظر ترک، پارگی، تغییر شکل یا شلشدن بررسی کنید. بعضی سازندگان توصیه میکنند پستانک به دلایل ایمنی و بهداشتی تقریباً هر چهار هفته تعویض شود و اگر آسیب دیده است، زودتر کنار گذاشته شود.
نشانههای کوچک شدن پستانک
کودک پستانک را مرتب از دهان خارج میکند.
برای نگهداشتن آن تلاش زیادی میکند.
محافظ پستانک بیش از حد به لب و پوست فشار وارد میکند.
سری پستانک کوتاه یا نامتناسب با دهان کودک به نظر میرسد.
کودک وارد بازه سنی بعدی درجشده روی بستهبندی شده است.
تنها ورود به ششماهگی به معنای آن نیست که هر محصولی را فوراً تعویض کنید؛ ابتدا راهنمای همان برند و مدل را بررسی کنید، زیرا تقسیمبندی محصولات یکسان نیست.
پستانک مناسب هجده ماه به بالا
پستانکهای ۱۸ ماه به بالا معمولاً برای دهان بزرگتر و مکیدن قویتر کودک طراحی میشوند. برخی مدلها سری مقاومتر یا سفتتری دارند تا در برابر فشار دندانها دوام بیشتری داشته باشند. برای مثال، بعضی محصولات ۱۸ ماه به بالای Philips Avent با سری مقاومتر عرضه میشوند.
ویژگیهای این سایز
سری بزرگتر و مقاومتر
محافظ متناسب با صورت کودک بزرگتر
دوام بیشتر در برابر گاز گرفتن
طراحی مناسب برای لثه و دهان در حال رشد
تهویه کافی برای جلوگیری از باقیماندن رطوبت روی پوست
بااینحال، بزرگتر شدن کودک به این معنا نیست که باید استفاده از پستانک را بدون محدودیت ادامه داد. آکادمی دندانپزشکی کودکان آمریکا اعلام میکند که استفاده پس از ۱۲ ماهگی میتواند با افزایش خطر عفونت گوش میانی همراه باشد و ادامه عادت بعد از ۱۸ ماهگی ممکن است بر رشد دهان، فک و نحوه قرارگیری دندانها اثر بگذارد. بنابراین پس از یکسالگی بهتر است مصرف پستانک بهتدریج محدود شود و برای قطع آن برنامهریزی کنید.
روش مناسب استفاده در این سن
پستانک را فقط در زمان خواب یا بیقراری شدید در اختیار کودک قرار دهید.
در طول بازی و فعالیت روزانه آن را از دسترس خارج کنید.
پستانک را جایگزین صحبتکردن، غذا خوردن یا توجه والدین نکنید.
در صورت مشاهده تغییر در دندانها یا فک، با دندانپزشک کودکان مشورت کنید.
قطع استفاده را تدریجی انجام دهید، نه ناگهانی و همراه با تنبیه.
از کجا بفهمیم سایز پستانک مناسب نیست؟
علائم زیر ممکن است نشان دهد پستانک برای کودک کوچک، بزرگ یا نامناسب است:
کودک مدام پستانک را پس میزند یا نمیتواند آن را نگه دارد.
هنگام مکیدن، حالت تهوع یا ناراحتی پیدا میکند.
محافظ پستانک روی بینی یا گونهها فشار وارد میکند.
اطراف دهان قرمز یا تحریک میشود.
پستانک بیش از حد در دهان فرو میرود.
سری آن بهوضوح ترکخورده، متورم، چسبناک یا تغییرشکلداده است.
کودک با دندانهایش بخشی از سری را ضعیف یا پاره کرده است.
در چنین شرایطی استفاده را متوقف کرده و مدل دیگری با اندازه و فرم مناسبتر انتخاب کنید.
نکات مهم هنگام انتخاب سایز پستانک
سن درجشده روی بستهبندی را ملاک قرار دهید. عبارتهای ۰-۶ماه،۶-۱۸ماه،۱۸+ نشان میدهند محصول برای کدام مرحله طراحی شده است.
تقسیمبندی برندها را با هم مقایسه نکنید. سایز ۲ در یک برند ممکن است با سایز ۲ برند دیگر یکسان نباشد.
به اندازه محافظ توجه کنید. محافظ باید بزرگتر از دهان کودک باشد و سوراخهای تهویه داشته باشد.
سری پستانک را بررسی کنید. سری باید سالم، یکدست و بدون پارگی، تغییر رنگ یا چسبندگی باشد.
قدرت مکیدن کودک را در نظر بگیرید. نوزادان کوچک معمولاً به سری نرمتر نیاز دارند، اما کودکان بزرگتر ممکن است به مدل مقاومتر احتیاج داشته باشند.
هیچوقت پستانک را بزرگ یا کوچک نکنید. بریدن، سوراخکردن یا دستکاری سری پستانک ایمن نیست.
پستانک را با بند بلند دور گردن یا داخل تخت وصل نکنید. بند و نخ میتواند خطر خفگی ایجاد کند.
جمعبندی انتخاب سایز
صفر تا شش ماه: پستانک کوچک، نرم، سبک و مناسب دهان نوزاد
شش تا هجده ماه: سری بزرگتر و مقاومتر، متناسب با رشد فک و شروع دنداندرآوردن
هجده ماه به بالا: مدل مقاومتر مخصوص کودک بزرگتر، همراه با محدودکردن تدریجی استفاده
بهترین انتخاب همیشه پستانکی است که بازه سنی آن با سن کودک مطابقت داشته باشد، از برند استاندارد تهیه شده باشد، محافظ ایمن و تهویه مناسب داشته باشد و مرتب از نظر سلامت بررسی شود. همچنین بهخصوص پس از ۱۲ تا ۱۸ ماهگی، بهتر است درباره کاهش و قطع تدریجی مصرف با پزشک یا دندانپزشک کودکان مشورت شود.
هنگام خرید پستانک به چه نکاتی توجه کنیم؟
خرید پستانک فقط انتخاب یک رنگ یا طرح زیبا نیست. یک پستانک استاندارد باید علاوه بر راحتی نوزاد، از نظر ایمنی، بهداشت و کیفیت ساخت نیز مورد تأیید باشد. توجه به چند نکته مهم هنگام خرید میتواند از بروز مشکلاتی مانند حساسیت، آسیب به دهان و دندان یا کاهش ایمنی کودک جلوگیری کند.
فاقد BPA باشد
اولین و مهمترین نکته، انتخاب پستانکی است که فاقد ماده BPA (بیسفنول A) باشد. BPA نوعی ماده شیمیایی است که در گذشته در تولید برخی محصولات پلاستیکی استفاده میشد و امروزه به دلیل نگرانیهای مربوط به سلامت، استفاده از آن در محصولات نوزادان در بسیاری از کشورها ممنوع یا محدود شده است.
هنگام خرید، حتماً عبارتهای زیر را روی بستهبندی بررسی کنید:
BPA Free
100% Safe
Food Grade Silicone
انتخاب محصولات استاندارد و دارای تأییدیههای معتبر، خیال شما را از بابت سلامت نوزاد راحتتر میکند.
جنس باکیفیت
جنس سری پستانک تأثیر زیادی بر راحتی و دوام آن دارد. معمولاً پستانکها از سیلیکون پزشکی یا لاتکس طبیعی ساخته میشوند.
یک پستانک باکیفیت باید:
نرم و انعطافپذیر باشد.
بو یا طعم نامطبوع نداشته باشد.
در برابر گاز گرفتن و مکیدن مقاوم باشد.
پس از چند بار استریل کردن تغییر رنگ یا تغییر شکل ندهد.
سطحی صاف و بدون ترک یا زبری داشته باشد.
اگر سری پستانک چسبناک، کدر یا ترکخورده شد، زمان تعویض آن فرا رسیده است.
تهویه مناسب
به محافظ جلوی پستانک دقت کنید. وجود سوراخهای تهویه روی محافظ باعث میشود هوا بین پوست و پستانک جریان پیدا کند و رطوبت و بزاق روی پوست باقی نماند.
این ویژگی به کاهش مشکلاتی مانند:
قرمزی اطراف دهان
حساسیت پوستی
التهاب پوست
ایجاد جوش و اگزما
کمک میکند.
پستانکهایی که محافظ آنها تهویه مناسبی دارد، برای استفاده طولانیمدت انتخاب بهتری هستند.
دسته مناسب
وجود یک دسته یا حلقه استاندارد باعث میشود والدین راحتتر بتوانند پستانک را بردارند یا به بند پستانک متصل کنند.
یک دسته مناسب باید:
محکم و مقاوم باشد.
لبههای تیز نداشته باشد.
بهراحتی در دست والدین قرار بگیرد.
در برابر کشیدن یا فشار جدا نشود.
البته هرگز بند پستانک را دور گردن نوزاد نبندید؛ زیرا ممکن است خطر خفگی ایجاد کند. برای اتصال پستانک، از بندهای استاندارد مخصوص پستانک استفاده کنید.
شستوشوی آسان
پستانک یکی از وسایلی است که روزانه چندین بار وارد دهان نوزاد میشود؛ بنابراین رعایت بهداشت آن اهمیت زیادی دارد.
یک پستانک مناسب باید:
قابلیت استریل شدن با آب جوش یا دستگاه استریل را داشته باشد.
بهراحتی شسته شود.
قطعات آن محل تجمع آلودگی نداشته باشد.
بعد از شستوشوی مکرر کیفیت خود را حفظ کند.
در ماههای اول زندگی، بهتر است پستانک را بهطور منظم استریل کنید و در صورت افتادن روی زمین، قبل از استفاده دوباره آن را کاملاً بشویید.
برند معتبر
انتخاب یک برند معتبر، احتمال خرید محصول استاندارد و ایمن را افزایش میدهد. برندهای شناختهشده معمولاً محصولات خود را مطابق استانداردهای بینالمللی تولید کرده و از مواد اولیه باکیفیت استفاده میکنند.
برخی از برندهای معتبر پستانک عبارتاند از:
Dr. Brown’s
Chicco
NUK
البته مهمتر از نام برند، خرید از فروشگاههای معتبر و اطمینان از اصل بودن محصول است.
نکات تکمیلی هنگام خرید پستانک
علاوه بر موارد بالا، هنگام خرید به این نکات نیز توجه کنید:
پستانک متناسب با سن نوزاد انتخاب شود.
ترجیحاً از مدلهای ارتودنسی استفاده کنید.
محافظ پستانک باید از دهان نوزاد بزرگتر باشد تا امکان بلعیدن آن وجود نداشته باشد.
پستانک باید یکپارچه یا دارای اتصالات بسیار محکم باشد.
از خرید پستانکهای بدون بستهبندی یا فاقد مشخصات استاندارد خودداری کنید.
در صورت مشاهده هرگونه پارگی، تغییر رنگ یا تغییر شکل، پستانک را فوراً تعویض کنید.
اشتباهات رایج والدین هنگام استفاده از پستانک
استفاده از پستانک در صورتی که بهدرستی انجام شود، میتواند برای نوزاد مفید باشد؛ اما برخی اشتباهات رایج ممکن است سلامت کودک را به خطر بیندازد یا باعث بروز مشکلات دهان و دندان شود. آشنایی با این اشتباهات به والدین کمک میکند از پستانک به شکل ایمن و صحیح استفاده کنند.
استفاده از یک سایز برای مدت طولانی
یکی از رایجترین اشتباهات والدین این است که ماهها یا حتی سالها از یک پستانک با یک سایز ثابت استفاده میکنند.
با رشد نوزاد، دهان، فک و لثه نیز بزرگتر میشوند و پستانکی که برای یک نوزاد سهماهه مناسب بوده، ممکن است برای کودک یکساله دیگر مناسب نباشد.
استفاده از سایز نامناسب میتواند:
مکیدن را برای کودک دشوار کند.
فشار نامناسبی به دهان وارد کند.
باعث کاهش کارایی طراحی ارتودنسی پستانک شود.
احتمال آسیب به رشد طبیعی فک را افزایش دهد.
بنابراین همیشه با توجه به سن کودک و راهنمای درجشده روی بستهبندی، سایز مناسب را انتخاب کنید.
ضدعفونی نکردن پستانک
پستانک مستقیماً وارد دهان نوزاد میشود و در صورت آلوده بودن، میتواند میکروبها، ویروسها و قارچها را به بدن کودک منتقل کند.
بهویژه در ماههای اول زندگی که سیستم ایمنی نوزاد هنوز کامل نشده است، رعایت بهداشت پستانک اهمیت زیادی دارد.
برای جلوگیری از آلودگی:
قبل از اولین استفاده، پستانک را استریل کنید.
در ماههای اول، آن را بهطور منظم با آب جوش یا دستگاه استریل ضدعفونی کنید.
اگر پستانک روی زمین افتاد، قبل از استفاده دوباره آن را کاملاً بشویید.
از قرار دادن پستانک در دهان خودتان برای تمیز کردن آن خودداری کنید؛ زیرا این کار میتواند باکتریهای دهان بزرگسال را به نوزاد منتقل کند.
آغشته کردن پستانک به مواد شیرین
برخی والدین برای آرام کردن کودک، پستانک را به موادی مانند:
عسل
شکر
مربا
شیره
آبقند
آغشته میکنند.
این کار به هیچ عنوان توصیه نمیشود.
چرا؟
خطر پوسیدگی دندان را افزایش میدهد.
کودک را به طعم شیرین عادت میدهد.
ممکن است باعث رشد باکتریها در دهان شود.
در نوزادان زیر یک سال، استفاده از عسل خطر ابتلا به بوتولیسم نوزادی را به همراه دارد که یک بیماری جدی و خطرناک است.
پستانک باید همیشه تمیز و بدون هیچ ماده غذایی در اختیار نوزاد قرار گیرد.
استفاده از پستانک آسیبدیده
پستانک وسیلهای دائمی نیست و باید مرتب بررسی شود.
اگر مشاهده کردید که پستانک:
ترک خورده است.
تغییر رنگ داده است.
چسبناک شده است.
سری آن تغییر شکل داده است.
قسمتی از آن پاره شده است.
باید فوراً آن را دور بیندازید.
پستانک آسیبدیده ممکن است هنگام مکیدن پاره شود و قطعات آن وارد دهان یا گلوی کودک شود که خطر خفگی را به همراه دارد.
استفاده بیش از حد
پستانک نباید در تمام ساعات شبانهروز در دهان کودک باشد.
استفاده بیش از حد ممکن است:
وابستگی کودک به پستانک را افزایش دهد.
روند یادگیری صحبت کردن را در برخی کودکان به تأخیر بیندازد.
احتمال مشکلات دهان و دندان را در صورت ادامه در سنین بالاتر افزایش دهد.
باعث شود کودک به جای بیان نیازهای خود، فقط از پستانک برای آرام شدن استفاده کند.
بهتر است از پستانک فقط در زمان خواب، هنگام بیقراری یا شرایط خاص استفاده شود و بهتدریج بعد از یک تا دو سالگی کنار گذاشته شود.
سوالات متداول
آیا پستانک باعث کج شدن دندان میشود؟
اگر از پستانک استاندارد، سایز مناسب و ترجیحاً مدل ارتودنسی استفاده شود و مصرف آن در سن مناسب محدود گردد، معمولاً مشکلی ایجاد نمیکند.
اما استفاده مداوم از پستانک، بهویژه بعد از دو تا سه سالگی، میتواند احتمال ایجاد ناهنجاریهایی مانند جلو آمدن دندانهای جلو یا تغییر در نحوه قرارگیری فک را افزایش دهد.
آیا نوزاد به پستانک وابسته میشود؟
بله، اگر پستانک در تمام ساعات روز در اختیار کودک باشد، ممکن است به آن وابسته شود.
برای جلوگیری از وابستگی:
فقط در زمان خواب یا آرام کردن نوزاد از آن استفاده کنید.
از قرار دادن دائمی پستانک در دهان کودک خودداری کنید.
بعد از یکسالگی، استفاده از آن را بهتدریج کاهش دهید.
هر چند وقت یکبار باید پستانک تعویض شود؟
حتی اگر پستانک سالم به نظر برسد، بهتر است هر ۴ تا ۸ هفته یکبار تعویض شود.
اگر هر کدام از موارد زیر مشاهده شد، باید فوراً آن را کنار بگذارید:
ترک یا پارگی
تغییر رنگ
تغییر شکل
چسبناک شدن
شل شدن سری یا دسته
آیا هنگام خواب میتوان از پستانک استفاده کرد؟
بله، بسیاری از متخصصان استفاده از پستانک هنگام خواب را مجاز میدانند و برخی تحقیقات نشان دادهاند که این کار ممکن است با کاهش خطر سندرم مرگ ناگهانی نوزاد (SIDS) همراه باشد.
اگر هنگام خواب پستانک از دهان کودک خارج شد، نیازی نیست دوباره آن را داخل دهان او قرار دهید.
چگونه پستانک را ضدعفونی کنیم؟
روش ضدعفونی به سن نوزاد و نوع پستانک بستگی دارد، اما معمولاً میتوانید از روشهای زیر استفاده کنید:
استفاده از دستگاه استریل بخار.
استفاده از استریلکننده مخصوص مایکروویو (طبق دستور سازنده).
شستوشو با آب گرم و مایع شوینده مخصوص وسایل نوزاد پس از ششماهگی، در کنار ضدعفونی دورهای.
پس از شستوشو، پستانک را روی سطحی تمیز قرار دهید تا کاملاً خشک شود و سپس داخل یک محفظه یا درپوش تمیز نگهداری کنید. از نگهداری پستانک در محیطهای مرطوب یا آلوده خودداری کنید.
جمعبندی
انتخاب پستانک مناسب شاید در نگاه اول کار سادهای به نظر برسد، اما در واقع یکی از تصمیمهای مهم در مراقبت از نوزاد است. یک پستانک استاندارد باید علاوه بر آرام کردن کودک، با سن نوزاد، اندازه دهان، جنس سری، طراحی مناسب و کیفیت ساخت بالا هماهنگ باشد تا بدون ایجاد فشار اضافی، از رشد طبیعی دهان و فک حمایت کند.
در این مقاله با مهمترین نکات مربوط به انتخاب پستانک آشنا شدیم؛ از تفاوت پستانکهای سیلیکونی و لاتکس گرفته تا مقایسه پستانک ارتودنسی و معمولی، انتخاب سایز مناسب، زمان صحیح شروع استفاده، مزایا و معایب هر مدل، نکات مهم هنگام خرید و اشتباهاتی که بهتر است از آنها پرهیز شود.
به خاطر داشته باشید که بهترین پستانک، گرانترین یا پرفروشترین مدل نیست؛ بلکه محصولی است که با سن و نیازهای نوزاد شما سازگار باشد، از مواد اولیه باکیفیت و فاقد BPA ساخته شده باشد، از یک برند معتبر تهیه شود و بهطور مرتب از نظر سلامت و تمیزی بررسی و در زمان مناسب تعویض گردد.
همچنین استفاده از پستانک باید متعادل و هدفمند باشد. پستانک وسیلهای برای آرامش و کمک به خواب نوزاد است، نه جایگزینی برای تغذیه، آغوش والدین یا رسیدگی به نیازهای عاطفی کودک. با رعایت اصول صحیح استفاده و کاهش تدریجی آن در سن مناسب، میتوان از مزایای پستانک بهرهمند شد و احتمال بروز مشکلات دهان و دندان را به حداقل رساند.
اگر قصد خرید پستانک برای نوزاد خود را دارید، پیشنهاد میشود قبل از انتخاب، سن کودک، جنس و طراحی سری، سایز مناسب و کیفیت محصول را با دقت بررسی کنید. یک انتخاب آگاهانه، علاوه بر حفظ سلامت نوزاد، آرامش بیشتری را برای کودک و والدین به همراه خواهد داشت.